Dodaj do:

     

Miałem wtedy siedemnaście lat i ni­gdy jeszcze w swym dotychczasowym życiu nie poca­łowałem żadnej dziewczyny. Liceum ogólnokształcące w moim miasteczku słynęło na całą okolicę z koszaro­wej niemal dyscypliny. Nosiliśmy obrzydliwe, płaskie czapki i mocno przyszyte (sprawdzano codziennie) do rękawa tarcze. Kilka razy w roku (przeważnie z ja­kiejś okazji) urządzano nam tzw. wieczorki taneczne. W odświętnie udekorowanej sali gimnastycznej orkie­stra grała skoczne melodyjki (broń Boże tango), a pod ścianami rozpierali się członkowie komitetu rodziciel­skiego i profesorowie wyznaczeni do pilnowania po­rządku.

Po sali krążyła z kijem lub linijką nauczycielka ła­ciny — stara panna — i upominała od czasu do czasu tańczące pary, jeżeli partnerzy śmieli się nieco do sie­bie zbliżyć. „Pamiętajmy o odległościach... najmniej trzydzieści centymetrów..." — mówiła gderliwie. To były lata 1956—1957.

Kiedy opowiadałem to później, będąc już na stu­diach, nikt nie chciał wierzyć. Nie mam powodów do blagowania, pamiętają to na pewno moi koledzy z li­ceum. Po takim wieczorku wracało się do internatu z przepoconą koszulą (znowu pranie w zimnej wodzie) i z ja­kimś dziwnym niesmakiem. Kładł się człowiek na skrzypiącym łóżku i myślał, żeby spotkać dziewczynę, która będzie zupełnie inna od tych zapraszanych na wieczorki i dziewczynek z warkoczykami, w białych bluzkach, marzących o karierze aktorek.

Dlaczego o tym piszę?

Chcę pokazać, jak myślałem mając lat siedemnaście i maturę w kieszeni. Niby byłem dojrzałym człowie­kiem, a przecież moja wiedza o życiu niewiele wybie­gała poza wszystkie mądrości z podręczników szkol­nych. Żółtodziób.

Właśnie taki zjawiłem się pierwszego października na rozpoczęcie studiów w dużym mieście wojewódz­kim. Taki — to znaczy odbijający nawet krojem świą­tecznego garnituru (krawiec w naszym miasteczku za­wsze wysłuchiwał cierpliwie wszystkich uwag klienta, a później szył, jak sam uważał), nieśmiały, nastroszo­ny. Po kilku dniach onieśmielenie minęło, nawiązałem pierwsze znajomości, rozpoczęła się nauka.

O ile potrafiłem się jakoś przystosować do nowych warunków, o tyle w dalszym ciągu wydawało mi się rzeczą wprost niemożliwą, żebym tak samo jak inni moi koledzy mógł zaczepiać na korytarzu koleżanki z roku i rozmawiać nie tylko o ostatnich wykładach. Moje licealne wychowanie i wskazówki profesorki z kijaszkiem w ręku działały jeszcze z przemożną siłą.

Nie bardzo wiedziałem, jak przełamać w sobie tę głupią nieśmiałość. Prosić któregoś z nowych kolegów, żeby pomógł? Tego bałem się najbardziej. Nie daliby mi później spokoju. Okazja nadarzyła się sama.

Siedziałem kiedyś w bibliotece uniwersyteckiej chyba już cztery godziny. Zmęczony, zostawiłem na chwilę rzeczy i wyszedłem do hallu zapalić papierosa. Wtedy podeszła do mnie jakaś dziewczyna.

„Czy możesz mnie poczęstować? Nie chce mi się lecieć do kiosku, zresztą szkoda czasu, bo zaraz chyba zamykają czytelnię..."

Niezgrabnie podałem jej papierosa i ogień. Miała wysoko spięte w kok włosy i trochę piegowaty nos. To było chyba wszystko, co zdążyłem zauważyć.

„Czy wiesz, jak cię na roku nazywamy?"

„To ty jesteś z mojego roku?" — zdziwiłem się, bo jakoś nie pamiętałem jej twarzy.

,,Z księżyca spadł" — parsknęła śmiechem.

„No, ale czekaj. Muszę ci przecież powiedzieć, jak brzmi twoje nowe miano. Mruk — fajnie?" Wzruszy­łem ramionami. „Ale dlaczego mruk?" — zapyta­łem.

„Dlaczego i dlaczego... — zdenerwowała się dziew­czyna. — Właśnie dlatego, że nawet nie znasz kole­gów z roku i unikasz wszystkich, jakbyś się bał usta otworzyć".

Nie bardzo wiedziałem, co jej odpowiedzieć. Na szczęście zabrzmiał dzwonek wzywający do opuszcze­nia biblioteki, pobiegliśmy więc oboje pozbierać ma-natki. W szatni podałem jej płaszcz i nagle sam nie wiedząc skąd mi się wzięło tyle naraz odwagi, zapro­ponowałem:

„Odprowadzę cię do domu, jest już ciemno..."

„Wypadałoby... — Dziewczyna parsknęła śmiechem, a potem wyciągnęła rękę. — Może jednak przedtem poznamy się? Nazywam się Katarzyna i jestem twoją koleżanką z roku, czego dotąd łaskawie nie dostrze­głeś".

„Kuba" — burknąłem pod nosem zły, że wciąż się ze mnie śmiała. Wyszliśmy. Dobrze, że było ciemno i nie dostrzegła, jak gwałtownie się zaczerwieniłem, kiedy swobodnie wzięła mnie pod rękę. Jakby na złość wróciła do poprzedniej rozmowy.

„Dlaczego jesteś taki mruk?"

„Teraz, znowu ty z tym dlaczego... taki już jestem i nic na to nie poradzę".

„No więc słuchaj. Pewnie nie wiesz jeszcze o tym, że jutro jest wieczorek zapoznawczy wszystkich stu­dentów z pierwszego roku".

O wieczorku wprawdzie słyszałem, ale zbyt wiele sobie po nim nie obiecywałem. Zastanawiałem się zresztą, czy w ogóle warto się wybrać. Nie należałem przecież do najtęższych tancerzy, poza tym smutne refleksje budził we mnie mój garnitur. Kiedy jej po­wiedziałem, że słabo tańczę, zaproponowała zupełnie poważnie, że jutro mnie podciągnie.

Następnego dnia ganiałem po wszystkich piętrach w poszukiwaniu żelazka. Już po południu było wszy­stko przygotowane na medal. Ostro zaprasowane kan­ty spodni, według zapewnień kolegów z pokoju, mogły przeciąć w połowie każdą muchę, która by nieopatrz­nie na nich siadła, w wypucowanych do pełnego poły­sku butach lśniło tysiące słońc.

„Kubuś, nawet królowa angielska nie oparłaby się twojej elegancji..." — żartowali koledzy.

Żegnany tego typu okrzykami pognałem chyba go­dzinę wcześniej na umówione spotkanie. Po drodze ku­piłem jeszcze od starej babci bukiecik fiołków.

Była punktualna.

„Długo czekasz? Śliczne fiołki... naprawdę dla mnie?"

Kiedy się śmiała, na policzkach robiły się jej dwa dołeczki.

„Katarzyno, wyglądasz jak..."

„Jak co? No, wykrztuś z siebie wreszcie..." Wciąż śmiała się. „No idziemy" — wzięła mnie pod rękę.

Pamiętam pierwszy taniec. Grali jakieś włoskie tango.

„A widzisz, niedźwiedziu, że jednak potrafisz tań­czyć..."

To był pierwszy wieczór, w niczym nie przypomina­jący tamtych z liceum. Tańczyliśmy tylko razem, a Katarzyna z każdą chwilą wydawała mi się coraz piękniejsza. Opowiadałem jej o swoim miasteczku, o swoich planach. Dziwiło mnie to, bo przecież nigdy i nikomu jeszcze dotychczas w ten sposób się nie zwierzałem. Potrafiła słuchać.

Kiedy odprowadzałem ją później do domu, wieczór był piękny i gwiaździsty (wysoka noc — mówili u nas w miasteczku). Coś mnie rozsadzało, coś śpiewało we mnie. Może to głupie, co piszę, ale chyba wtedy zrozu­miałem, że Katarzyna nie tylko mi się podoba. To by­ło chyba coś więcej.

Umówiliśmy się na następny dzień do kina. Odtąd już każdego dnia, zaraz po zajęciach, chodziliśmy na długie spacery do parku z kasztanową aleją. To tam właśnie na pociętej inicjałami starej ławce pierwszy raz ją pocałowałem.

W gardle dusiły słowa, które koniecznie chciałem jej powiedzieć, nie wiedziałem, że można być aż tak szczęśliwym. Kładła mi na usta palec.

„Nie mów nic, głuptasie..." — mówiła.

„Dlaczego głuptasie?" — oburzałem się.

Chwytając się za ręce biegaliśmy po alejach parku zupełnie jak małe dzieciaki.

„Masz, takie brązowe oczy" — mówiła i biegliśmy dalej ku zgorszeniu odpoczywających na ławkach starszych pań.

„Wstydu nie mają... ta dzisiejsza młodzież jest okropna" — leciały za nami oburzone okrzyki.

Złościło mnie to, bo zupełnie nie rozumiałem, czego taka zasuszona mumia chce od nas. Cóż w tym złego, że biegaliśmy trzymając się za ręce?

„Nie masz większych zmartwień" — mówiła Katarzyna,    wichrząc    mi    i    tak    zawsze    rozczochraną czuprynę.

Miałem. Nad moją głową zbierały się czarne chmu­ry. Bez przesady.

Zaniedbałem się w nauce i oblałem dwa wstępne zaliczenia do egzaminów. Na pierwszym roku to ko­niec. Musiałem zrezygnować z dalszej nauki. Dziekan miał obłudnie smutną minę życząc mi pomyślnych wy­ników w roku przyszłym, a mnie jak szczeniaka dła­wiły z trudem ukrywane łzy. „Przez własną głupo­tę" — skarciłem siebie w duchu.

Katarzyna zdała. Ja musiałem wracać do swego mia­steczka, przynajmniej na pół roku.

Odprowadziła mnie na dworzec, spuchnięta od łez, wyrzucając sobie, że nie potrafiła mnie dopilnować. Nie zapomnę nigdy, jak stała na peronie, żałośnie ma­ła — zupełnie jak skrzywdzona dziewczynka.

Pierwszy miesiąc po przyjeździe do domu chodziłem prawie nieprzytomny. Gdyby nie listy od Katarzyny, które listonosz nieomal codziennie przynosił, sam nie wiem, jak by się to skończyło.

Zacząłem pracować w miejscowej szkole. Dni wy­pełnione poprawianiem zeszytów z oślimi uszami, wie­czory — przygotowywaniem się do powtórnego egza­minu. Praca i nauka pochłaniały sporo czasu. Szarość dni rozjaśniały regularnie przez listonosza przynoszo­ne listy ze znanym charakterem pisma. We wszystkich było to samo. Trochę nowinek z uniwerku, poza tym wciąż powtarzające się słowa: „kocham", „czekam"...

Listy zaczęły nadchodzić jednak coraz rzadziej. Zmienił się też nieco i ich ton. Zapracowany, nie zwra­całem początkowo na to uwagi. Później jednak gdzieś w głębi duszy zaczął kiełkować strach. Byłem już pra­wie pewien, że pewnego dnia przyjdzie ten list i wszy­stko, co było dotychczas, stanie się nieważne.

Dostałem ten list. Zupełnie jak w kiepskiej powieści. Pisała, że w tyciu każdego człowieka zdarzają się jakieś pomyłki i że przechodzi się to jak dziecięcą chorobę... Rzuciłem pracę. Rodzice myśleli, że jestem chory, nie wiedzieli, jak mi pomóc. W miesiąc później zgłosiłem się  do Wojskowej Komendy Rejonowej.

Gruby sierżant spoglądał na mnie podejrzliwie.

,.Ochotnik? Po maturze możecie składać podanie do szkoły oficerskiej".

..Chcę do normalnej służby".

,.Nic podoba się wam zawód oficera?"

,,Powiedziałem już, że chcę do normalnej służby..."

„Wasza wola. A z humorków to w wojsku wyle­czą" — mruknął jeszcze zjadliwie, kiedy zamykałem za sobą drzwi.

W kilka tygodni później, żegnany przez nic nie ro­zumiejących z tego rodziców, wyjechałem z mia­steczka.

Dwa lata służby minęły prawie niepostrzeżenie. Za­jęcia, praca, unormowany i zaplanowany każdy dzień niewiele zostawiały czasu na rozmyślania. Sądziłem, że to wystarczy, by zapomnieć. Nie mogłem.

Po dwóch latach z bijącym głupio sercem wysiadłem na dworcu miasta, w którym mieszkała Katarzyna. Przez trzy dni łaziłem śladami naszych dawnych wę­drówek. Aleja kasztanowa w starym parku, staw z liśćmi... wszystko było takie samo jak kiedyś.

Wyjechałem z mocnym postanowieniem, że nigdy już tam nie wrócę. Pracowałem, uczyłem się. Czas zacierał kontury wspomnień...